Txernobylgo ezbehar nuklearreren 25. urteurrena
dela-eta, 62 haur eta gazte ukrainar euskal familiekin ospatzen ari dira
Gabonak. Chernobil Elkarteari esker hilaren 14a arte Donostian izango
diren hiru neskato eta bi harrera sendirekin hitz egin du IRUTXULOKO
HITZAk.
Txernobylgo (Ukraina) zentral nuklearraren 4. erreaktoreak eztanda
egin zuen 1986ko apirilean. Bertako haurren alde lan egiteko asmoz,
Chernobil Elkarteak euskal familietan udako egonaldiak antolatu ditu
urteotan. Gertaeraren mende laurdenaren harira, lehenengoz, haur talde
batek Eguberriak igaro ditu EAEn. Hemengo ospakizunak ezagutzeko aukera
izan duten 62 gaztetxo horien artean daude Nastya Mostova, Maria Woba
eta Maryna Yurchenko. Azken biak, hurrenez hurren, Maria Eugenia
Momediano eta Nere Alustiza amaratarren etxeetan egiten ari dira
egonaldia. Hilaren 14an jaioterrira itzuli aurretik, Santo Tomas azokan
murgiltzeko, Olentzero ezagutzeko, jaiotza jartzeko… aukera izan dute.
Uda askotako bizilekua izan arren, neguan etorri diren lehen aldia da.
“Udan etortzen denez, igerilekura, hondartzara joan nahi zuen. Neguan
hori egiten ez dugula azaldu diogu”, argitu du Alustizak. Gaztetxoentzat
bidaia berezia izan da, bereziki, euren ospakizunen egutegia eta
ohiturak bestelakoak baitira. “Maryna asko harritu zen kaleko argiak eta
apaingarriak ikustean. Han etxeak apaintzen dituzte, baina kaleak ez”,
argitu du Alustizak. “Mariak argazki asko atera dizkio Gipuzkoa plazako
jaiotzei eta argiei ere”, gehitu du Momedianok. Abenduan etorri izanak,
gainera, Santo Tomas jaia bizitzeko aukera eman die. Baserritar jantziak
eta txistorra probatuta itzuliko dira asko.
Itxaropenaren pizgarria
Aurreko egonaldi guztiak bezala, egunotan beraiekin izatea oso
aberasgarria dela uste dute amaratarrek. “Oso polita izan da niretzat,
bera aspertuxeago ibili da, familia bazkari eta afari asko izan
direlako; baina joateak pena ematen dio. Eta niri ere, izugarria”,
aitortu du Momedianok. Zazpi udatan hartu du Woba berean, eta beste bi
gelditzen zaizkie adinez nagusi izan arte. Izan ere, 18 urte betetzean,
Chernobil Elkarteak ezin du egonaldia bideratu. Hala ere, bide beretik
jarraitzeko asmoa dute. “Oporraldia hemen pasatzeko hegazkin txartela
erosiko diot, eta etorri nahi duenean etxea eta jana izango dituela
badaki. Ez nuke inondik ere harremana galdu nahi”.
Alustizari, berriz, oraindik zazpi aukera gelditzen zaizkio azken bost
udetako bizipena errepikatzeko. Haur eta gaztetxoen osasunari nabarmen
on egiten dio hona etortzeak, baina, horrez gain, euren itxaropena ere
pizten duela uste du amaratarrak. “Denak eurak bezala bizi ez direla
ikusten dute, etorkizuna alda dezaketela; ikasi eta borrokatu behar
dutela”. Onura, ordea, ez da datozenentzat bakarrik. “Dena ematen diezu,
baita beraiek zuri ere. Bizipen berezia da, denok irabazten dugu”, dio
Alustizak. Gurasoen esku balego oporraldi guztietan ekarriko lituzkete
haurrak, baina garai honetan Ukrainan eskola dute. Beraz, aurtengo
salbuespena errepikatzea zaila izango da.
GAZTE UKRAINARRAK
Maria Woba
16 urte
“Hiria asko gustatzen zait, eta Eguberriak oso politak iruditu zaizkit,
nahiz eta Ukrainakoak baino tristeagoak izan. Han ez gara senideekin
horrenbeste egoten, lagunekin ospatzen dugu kalean. Urtero hona
etortzeko aukera ematen digun jende zoragarria dago, betirako oroitzapen
oso politak eman dizkigunak”.
Nastya Mostova
18 urte
“Hamar urtez etortzeko aukera izan nuen, eta aurretik, Gabonetan bi
aldiz etortzeko aukera izan dut. Bereziena, nire ustez, jaiotza da,
Ukrainan halakorik ez baitugu. Hemen lagunak eta asko maite nauen
familia ditut, gurasoak bezalakoak direnak, baina, tamalez, etxeko lan
gehiago ere”.
Maryna Yurchenko
11 urte
“Asko gustatu zaizkit Santo Tomas eta txistorra; han ez gara baserritar
janzten, eta Errege Magorik ere ez da. Gainera, Amarako Olentzeroren
desfilean irten naiz . Donostiako gauza asko gustatzen zaizkit, eta
hondartzara joaterik izan ez badut ere, herenegun olatu batek harrapatu
ninduen, oso dibertigarria izan zen!”.
Kiev Time
